Kredyty i banki – forum o spłacie kredytów, frankach i sporach z bankiem

O czym rozmawiamy w dziale „Kredyty i banki”

Ten dział dotyczy zobowiązań wobec banków, SKOK-ów i instytucji kredytowych: kredytów gotówkowych, ratalnych, konsolidacyjnych, hipotecznych, limitów odnawialnych i kart kredytowych. Użytkownicy opisują konkretne instytucje – Cofidis, Ikano Bank, Alior Bank, mBank, SKOK Stefczyka, Kredyt OK czy Alfakredyt – oraz sytuacje, w których spłata przestała być możliwa, a bank zaczął mówić o wypowiedzeniu umowy. Osobną, bardzo aktywną grupę tworzą frankowicze, którzy porównują pozwy, ugody i wyroki.

Pytania w wątkach układają się w pięć grup, które odpowiadają kolejnym etapom relacji z bankiem.

1. Opinie o bankach i ofertach

• Czy bank lub SKOK jest bezpieczny i jak reaguje na pierwsze opóźnienie?
• Czy dostanę kredyt, mając już inne długi albo wpis w BIK?
• Czym różni się kredyt konsumencki od hipotecznego i jakie mam prawa?
• Kredyt pod zastaw samochodu – czy mogę stracić auto?

2. Koszty, prowizje i ubezpieczenia

• Jaki jest limit pozaodsetkowych kosztów kredytu w 2026 roku?
• Czy po wcześniejszej spłacie należy się zwrot prowizji i ubezpieczenia?
• Dlaczego przy limicie odnawialnym ciągle jestem na minusie?
• Ubezpieczyciel nie chce wypłacić świadczenia z tytułu utraty pracy – co robić?

3. Opóźnienia, restrukturyzacja i wypowiedzenie

• Czy jeden dzień opóźnienia trafia do BIK?
• Czy karencja lub zawieszenie spłaty się opłaca?
• Co mogę zrobić po wypowiedzeniu umowy kredytu przez bank?
• Kto spłaca wspólny kredyt po rozstaniu partnerów?

4. Kredyty frankowe

• Pozew czy ugoda z bankiem – co się bardziej opłaca?
• Ile można odzyskać po wyroku unieważniającym umowę?
• Czym różni się kredyt indeksowany od denominowanego w sądzie?
• Jak wybrać uczciwą kancelarię i co z ratami w trakcie procesu?

5. Wyłudzenia i reklamacje

• Jak sprawdzić, czy ktoś wziął kredyt na moje dane?
• Jak napisać reklamację do banku, żeby była skuteczna?
• Jak odstąpić od umowy kredytu w ciągu 14 dni?
• Co oznacza cesja długu na firmę windykacyjną lub fundusz?

Prawa kredytobiorcy – koszty, odstąpienie i wcześniejsza spłata

Kredyt gotówkowy, ratalny, limit w koncie i karta kredytowa to co do zasady kredyty konsumenckie w rozumieniu ustawy o kredycie konsumenckim. Ustawa daje konsumentowi kilka narzędzi, z których wiele osób nie korzysta. Pozaodsetkowe koszty (prowizje, opłaty, ubezpieczenia narzucone przy zawarciu umowy) nie mogą przekroczyć 10% całkowitej kwoty kredytu plus 10% za każdy rok kredytowania, łącznie maksymalnie 45% tej kwoty. Oprocentowanie nie może przekroczyć odsetek maksymalnych z art. 359 Kodeksu cywilnego – przy stopie referencyjnej NBP 3,75% jest to 14,5% w skali roku.

Od umowy kredytu konsumenckiego można odstąpić w ciągu 14 dni od jej zawarcia, bez podawania przyczyny (art. 53 ustawy). Przy wcześniejszej spłacie – całkowitej lub częściowej – całkowity koszt kredytu obniża się o koszty przypadające na okres, o który skrócono umowę (art. 49). Po wyroku TSUE w sprawie Lexitor (C-383/18) dotyczy to wszystkich kosztów, także prowizji pobranej z góry. Zwrot obejmuje również niewykorzystaną część składki za ubezpieczenie powiązane z kredytem.

Opóźnienie w spłacie i wypowiedzenie umowy – co musi zrobić bank

Bank nie może wypowiedzieć umowy od razu po pierwszym opóźnieniu. Zgodnie z art. 75c ustawy Prawo bankowe najpierw musi wezwać kredytobiorcę do zapłaty zaległości w terminie nie krótszym niż 14 dni roboczych i poinformować go o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Bank ma obowiązek taki wniosek rozpatrzyć. Wypowiedzenie złożone z pominięciem tej procedury można skutecznie kwestionować w sądzie.

Okres wypowiedzenia umowy kredytu dla konsumenta wynosi co do zasady 30 dni. Po jego upływie cała kwota staje się wymagalna, a bank naliczy odsetki za opóźnienie od całego salda i najczęściej sprzeda wierzytelność funduszowi albo skieruje sprawę do sądu. Dlatego moment wezwania z art. 75c to najlepszy czas na rozmowę o restrukturyzacji: wydłużeniu okresu kredytowania, karencji w spłacie kapitału albo obniżeniu raty.

Kredytobiorcy hipoteczni w trudnej sytuacji mogą dodatkowo sprawdzić, czy kwalifikują się do wsparcia z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców prowadzonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Wniosek składa się w banku, który udzielił kredytu; aktualne kryteria i limity wsparcia publikuje BGK.

Kredyty frankowe – co dziś wynika z orzecznictwa

Spory frankowe to jedna z najczęściej omawianych spraw w tym dziale. Od wyroku TSUE w sprawie Dziubak (C-260/18) sądy powszechnie uznają, że klauzule przeliczeniowe w kredytach indeksowanych i denominowanych do CHF mogą być abuzywne, a umowa bez nich zwykle nie może dalej obowiązywać. Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22) potwierdziła, że w przypadku nieważności umowy strony zwracają sobie świadczenia, a bieg przedawnienia roszczeń banku rozpoczyna się co do zasady od dnia, w którym kredytobiorca zakwestionował umowę.

TSUE w sprawie C-520/21 wskazał też, że bank nie może żądać od konsumenta dodatkowego wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. W praktyce kredytobiorca odzyskuje wpłaty przekraczające kapitał albo – przy wzajemnym potrąceniu – rozlicza się z bankiem tylko do wysokości wypłaconej kwoty. Alternatywą są ugody oferowane przez banki i mediacje, m.in. przed Sądem Polubownym przy KNF. Ugoda bywa szybsza, ale zwykle oznacza rezygnację z części roszczeń, dlatego warto porównać ją z wyliczeniem korzyści z wyroku.

Reklamacja do banku i Rzecznik Finansowy

Reklamacja to podstawowe narzędzie w sporze z bankiem. Bank ma 30 dni na odpowiedź, a w sprawach szczególnie skomplikowanych – do 60 dni, pod warunkiem że przed upływem pierwszego terminu wyjaśni klientowi przyczynę opóźnienia. Jeżeli bank nie odpowie w terminie, reklamację uważa się za rozpatrzoną zgodnie z wolą klienta. Reklamację warto złożyć w sposób, który daje dowód doręczenia: listem poleconym, w oddziale za potwierdzeniem albo przez bankowość elektroniczną.

Po negatywnej odpowiedzi możesz złożyć wniosek o interwencję lub o pozasądowe rozwiązanie sporu do Rzecznika Finansowego. Klauzule niedozwolone i praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów zgłasza się do UOKiK, a skargę na bank jako instytucję nadzorowaną – do KNF. Bezpłatną pomoc w sporządzeniu pisma zapewniają punkty nieodpłatnej pomocy prawnej w każdym powiecie.

Wyłudzenie kredytu na Twoje dane

Jeśli dostajesz wezwania do zapłaty za kredyt, którego nie brałeś, działaj od razu. Pobierz raport z BIK i sprawdź wszystkie zapytania i rachunki kredytowe. Zastrzeż numer PESEL w aplikacji mObywatel albo na gov.pl – od czerwca 2024 r. banki i instytucje pożyczkowe mają obowiązek sprawdzić zastrzeżenie przed udzieleniem kredytu. Złóż zawiadomienie o przestępstwie na policji (art. 286 Kodeksu karnego) i reklamację w banku z żądaniem uznania, że umowy nie zawarłeś.

Incydenty związane z wyciekiem danych lub fałszywymi stronami bankowymi możesz zgłosić do CERT Polska. Jeżeli mimo zgłoszeń bank skieruje sprawę do sądu, w sprzeciwie od nakazu zapłaty podnosi się brak zawarcia umowy – to bank musi udowodnić, że umowę podpisałeś i otrzymałeś pieniądze.

Plan działania, gdy nie spłacasz kredytu w banku

1. Zbierz umowę, harmonogram, aneksy i historię spłat oraz pobierz raport BIK.
2. Sprawdź, czy bank wysłał wezwanie z art. 75c Prawa bankowego i czy biegnie termin na wniosek o restrukturyzację.
3. Policz, czy koszty kredytu mieszczą się w ustawowych limitach i czy przysługuje Ci zwrot za wcześniejszą spłatę.
4. Złóż wniosek o restrukturyzację z konkretną propozycją raty i dokumentami o dochodach.
5. Jeśli umowa została wypowiedziana, sprawdź prawidłowość wypowiedzenia i pilnuj korespondencji z sądu.
6. Przy wielu kredytach i braku możliwości spłaty rozważ ugodę z wierzycielami albo upadłość konsumencką.

FAQ – kredyty i banki