Odstąpienie od umowy kredytu, czy mogę się wycofać bez kosztów?

Mam 31 lat, mieszkam w Łodzi i chyba pierwszy raz tak pochopnie podpisałem coś finansowego. Wziąłem kredyt na 28 000 zł, bo byłem pod presją czasu po awarii auta i sprzedawca mocno mnie poganiał. Po powrocie do domu policzyłem wszystko spokojnie i uznałem, że rata jest dla mnie za wysoka. Teraz interesuje mnie odstąpienie od umowy kredytu, ale kompletnie nie wiem, od którego momentu liczyć termin.

Umowę podpisałem 9 dni temu, pieniądze dostałem na konto dzień później, a pełny komplet dokumentów z załącznikami znalazłem w bankowości dopiero po kolejnych dwóch dniach. Z 28 000 zł wydałem już około 6 500 zł na naprawę auta. Najbardziej boję się, że skoro ruszyłem pieniądze, to już nie mogę się wycofać albo stracę całą prowizję, którą bank doliczył do kredytu.

Czy można odstąpić od umowy kredytu, jeśli część pieniędzy została już wydana? Te 14 dni liczy się od podpisania, uruchomienia kredytu czy otrzymania dokumentów? I czy po odstąpieniu mam oddać od razu całe 28 000 zł, czy jest jakiś czas na zwrot?

Samo wydanie części pieniędzy nie zamyka drogi do odstąpienia. U mnie wyglądało to podobnie: środki były już na koncie, część poszła na zakupy, a mimo to wysłałam oświadczenie. Najważniejsze było później zebranie pieniędzy na zwrot kapitału.

Sprawdź też, czy w umowie nie masz gotowego wzoru odstąpienia. U mnie był na samym końcu PDF-a i prawie go przeoczyłam.

Ja bym nie czekał do ostatniego dnia. Wyślij oświadczenie tak, żeby mieć dowód daty wysłania: przez kanał przewidziany w umowie, a jeśli wysyłasz pocztą, zachowaj potwierdzenie. Sam telefon do banku to za mało, bo później trudno udowodnić treść rozmowy.

Jestem prawnikiem KONTRA DŁUG. Przy kredycie konsumenckim kluczowe są dwie rzeczy: zachowanie terminu na złożenie oświadczenia oraz późniejsze rozliczenie wypłaconego kapitału. To, że część pieniędzy została wydana, samo w sobie nie blokuje odstąpienia. Po skutecznym odstąpieniu trzeba jednak zwrócić kapitał oraz odsetki należne za okres faktycznego korzystania ze środków.

Jeżeli dokument umowy wraz z wymaganymi informacjami został przekazany później niż samo podpisanie, moment otrzymania dokumentacji może mieć znaczenie dla terminu. Dlatego zachowaj wiadomości z bankowości, e-mail z dokumentami i sam PDF z datą udostępnienia. Nie opieraj się wyłącznie na tym, co pamiętasz z rozmowy ze sprzedawcą.

W KONTRA DŁUG analizujemy zadłużenie i raport BIK, prowadzimy negocjacje oraz restrukturyzację z wierzycielami i przygotowujemy dokumenty, takie jak sprzeciw, zarzuty, skarga czy wniosek o upadłość konsumencką, które klient składa sam. Działamy online w całej Polsce. W takiej sytuacji możemy też bezpłatnie sprawdzić dokumenty i sposób rozliczenia odstąpienia: kontradlug.pl.

Największy problem u ciebie widzę nie w samym oświadczeniu, tylko w tym, żeby później zebrać całą kwotę do zwrotu. Skoro 6,5 tys. już poszło na auto, policz sobie od razu, czy dasz radę szybko uzupełnić brakującą część. Odstąpienie nie zamienia kredytu w prezent.

A co z prowizją? Jeśli bank pobrał ją z góry albo doliczył do finansowania, to po odstąpieniu faktycznie powinna wrócić? Pytam, bo u mnie prowizja była największym kosztem i właśnie przez nią zastanawiam się nad wycofaniem.

Przy skutecznym odstąpieniu rozliczenie powinno co do zasady oznaczać zwrot pobranych opłat i prowizji, poza wyjątkami dotyczącymi opłat, których bank sam nie może odzyskać, np. określonych opłat publicznoprawnych. Ty natomiast oddajesz wypłacony kapitał i odsetki za czas, kiedy faktycznie z niego korzystałeś.

Warto poprosić bank o rozliczenie na piśmie, bo wtedy dokładnie widzisz, co zostało zwrócone, a co bank pozostawił i z jakiego powodu.

Porządkując temat: konsument może odstąpić od umowy kredytu konsumenckiego bez podawania przyczyny. Standardowo chodzi o 14 dni, a przy ocenie początku terminu trzeba uwzględnić także to, kiedy konsument otrzymał wymagane informacje i dokument umowy. Nie warto zostawiać wysyłki na ostatnią chwilę.

Po odstąpieniu kapitał wraz z odsetkami za okres korzystania ze środków trzeba rozliczyć w przewidzianym terminie. Wzór oświadczenia często jest załącznikiem do umowy. Tekst ustawy można sprawdzić w oficjalnym Internetowym Systemie Aktów Prawnych: isap.sejm.gov.pl.

Michał, zadzwoń do banku tylko pomocniczo, ale przede wszystkim wyślij oświadczenie. Ja kiedyś zadzwoniłem, konsultant powiedział, że „odnotował”, a potem okazało się, że to nie było traktowane jako formalne odstąpienie. Dopiero dokument załatwił sprawę.

Mam pytanie uzupełniające: W jakim terminie można odstąpić od umowy kredytu konsumenckiego? Czy zawsze te 14 dni liczy się od podpisania, nawet jeśli ktoś dostał dokumenty później?

Konsument może odstąpić od umowy kredytu konsumenckiego bez podania przyczyny w terminie 14 dni od jej zawarcia, a jeżeli wymagany dokument umowy otrzymał później, termin wiąże się z jego doręczeniem. Dla bezpieczeństwa trzeba jednak dokładnie sprawdzić własną dokumentację i nie zakładać automatycznie, że każdy późniejszy e-mail przesuwa termin.

W praktyce najważniejsze jest, żeby oświadczenie zostało wysłane przed upływem właściwego terminu i żeby pozostał ślad wysyłki.

Co trzeba zwrócić po odstąpieniu od umowy? Mam na myśli sytuację, gdy bank wypłacił pieniądze, ale oprócz kapitału naliczył prowizję, a klient korzystał ze środków przez kilka dni.

Zwracasz wypłacony kapitał oraz odsetki za okres od wypłaty do dnia, kiedy faktycznie oddasz środki. Sam kredytodawca powinien rozliczyć pobrane opłaty i prowizje, z wyjątkiem takich opłat, których nie może odzyskać, bo zostały poniesione na rzecz organów administracji publicznej.

Po wysłaniu odstąpienia dobrze poprosić o dokładną kwotę do spłaty na konkretny dzień. To ogranicza ryzyko, że zostanie jakaś drobna niedopłata.

Dodam z własnego doświadczenia: ubezpieczenie też trzeba sprawdzić osobno. Miałam polisę dołączoną do pożyczki i po odstąpieniu poprosiłam o pisemne potwierdzenie, że ochrona została zakończona. Nie chciałam po miesiącu odkryć, że jakaś dodatkowa umowa nadal sobie żyje.

Co z ubezpieczeniem przy odstąpieniu od umowy kredytu? Czy bank powinien je automatycznie anulować, czy trzeba składać drugie wypowiedzenie do ubezpieczyciela?

Jeśli ubezpieczenie jest umową dodatkową związaną z kredytem i usługę świadczy kredytodawca albo podmiot współpracujący z nim przy tej umowie, odstąpienie od kredytu obejmuje również taki produkt dodatkowy. Ja i tak zawsze prosiłabym o potwierdzenie na piśmie, że polisa została zamknięta i jak rozliczono składkę.

Jeszcze jedna rzecz: nie myl odstąpienia z wcześniejszą spłatą. Przy odstąpieniu chodzi o cofnięcie się z umowy w ustawowym terminie, a przy wcześniejszej spłacie umowa normalnie działała i po prostu spłacasz ją przed czasem. Rozliczenia mogą wyglądać inaczej, więc w piśmie użyj właściwego określenia.

Czy można odstąpić od kredytu hipotecznego? Znajoma twierdzi, że 14 dni dotyczy tylko zwykłych kredytów gotówkowych i kart, a przy hipotece po podpisaniu aktu jest już za późno.

Przy kredycie hipotecznym też istnieje 14-dniowe prawo odstąpienia bez podawania przyczyny, tylko podstawą jest odrębna ustawa dotycząca kredytu hipotecznego. Przy hipotece szczególnie dokładnie przeczytałbym pouczenie w umowie, bo dochodzą dodatkowe elementy związane z samą transakcją zakupu nieruchomości.

Odstąpienie od finansowania nie oznacza automatycznie cofnięcia wszystkich innych czynności związanych z zakupem mieszkania.

Michał, daj znać, jak to się skończyło. Dużo osób boi się odstąpienia właśnie dlatego, że myślą „ruszyłem już pieniądze, więc po wszystkim”. Tymczasem problemem jest raczej to, czy mają z czego oddać kapitał w terminie po złożeniu oświadczenia.

Podbijam, bo jestem teraz w podobnej sytuacji. W moim banku konsultant próbował mnie przekonać, żebym zamiast odstąpienia zrobił zwykłą wcześniejszą spłatę. Dla mnie to nie to samo, bo właśnie chodzi o rozliczenie prowizji i kosztów od początku. Lepiej najpierw ustalić, czy termin na odstąpienie jeszcze biegnie.

Tu ponownie Marcin Kaczmarek, prawnik KONTRA DŁUG. Warto doprecyzować termin rozliczenia: po złożeniu skutecznego oświadczenia konsument zwraca wypłacony kapitał wraz z odsetkami za okres od wypłaty do dnia spłaty, nie później niż w ciągu 30 dni od złożenia oświadczenia. Nie trzeba więc mieć całej kwoty na koncie dokładnie w chwili wysłania odstąpienia, ale trzeba realnie zaplanować jej zwrot.

Jeżeli bank kwestionuje datę rozpoczęcia 14-dniowego terminu, najpierw porównaj datę zawarcia umowy z datą rzeczywistego doręczenia dokumentu i wymaganych informacji. Przy sporze trzymaj potwierdzenia: wiadomości e-mail, historię bankowości elektronicznej, potwierdzenie nadania oświadczenia i późniejsze rozliczenie banku.

KONTRA DŁUG pomaga w analizie zadłużeń i raportu BIK, negocjacjach oraz restrukturyzacji z wierzycielami i przygotowaniu dokumentów, między innymi sprzeciwu, zarzutów, skargi czy wniosku o upadłość konsumencką, które klient następnie składa sam. Obsługa jest online w całej Polsce; nie oznacza to gwarancji wyniku ani automatycznego umorzenia zobowiązania.

Dobrze, że padło to o 30 dniach, bo wiele osób myśli, że skoro odstąpienie wysyła się w 14 dni, to tego samego dnia trzeba też oddać całą kwotę. To dwa różne etapy. Najpierw pilnuje się terminu oświadczenia, potem terminowo rozlicza kapitał z należnymi odsetkami.

Jeżeli ktoś nie ma pieniędzy na zwrot kapitału, powinien to sobie policzyć jeszcze przed wysłaniem dokumentu. Samo odstąpienie nie rozwiązuje problemu braku środków.

Wracam po dłuższym czasie, bo kilka osób pytało o finał. Ostatecznie sprawdziłem daty w bankowości, wysłałem oświadczenie o odstąpieniu od umowy kredytu i zachowałem potwierdzenie wysyłki. Bank przyjął odstąpienie, podał mi kwotę do rozliczenia, a ja pożyczyłem część brakujących pieniędzy od rodziny i zwróciłem kapitał wraz z odsetkami za okres korzystania ze środków. Prowizja została rozliczona, więc obawa, że stracę ją w całości tylko dlatego, że uruchomiłem kredyt, się nie potwierdziła.

Najważniejsza lekcja dla mnie: nie podpisywać kredytu pod presją i od razu pobierać cały komplet dokumentów. Samo to, że wydałem część środków, nie przekreśliło odstąpienia, ale naprawdę musiałem mieć plan, skąd wezmę pieniądze na zwrot kapitału. Dzięki wszystkim za konkretne odpowiedzi.